Çözüldü Diferansiyel Denklemler (4 soru, Sonuncusu istenilenden farklı yöntemle çözülebildi)

Konusu 'Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları' forumundadır ve İbrahim KOÇ tarafından 1 Eylül 2020 başlatılmıştır.

Yüklüyor...
  1. Honore

    Honore Yönetici Yönetici

    Mesajlar:
    11.488
    Beğenileri:
    652
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Müh. (Elk./Bilg.)
    Rica ederim, iyi çalışmalar.
  2. İbrahim KOÇ

    İbrahim KOÇ Yeni Üye

    Mesajlar:
    9
    Beğenileri:
    7
    Cinsiyet:
    Bay
    İyi akşamlar Hocam
    Honore bunu beğendi.
  3. Honore

    Honore Yönetici Yönetici

    Mesajlar:
    11.488
    Beğenileri:
    652
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Müh. (Elk./Bilg.)
    Belki başka bir sınavda veya ödevde, sağ tarafı yine böyle abartılı verilen benzer bir soru çıkarsa diye 4. soru olan y'' + y = x·(e^x)·cos2x diferansiyel denkleminin Belirsiz Katsayılar Kuralı (Yöntemi) ile Çözümü:

    Karakteristik Denklem: r^2 + 1 = 0 ⇒ r = 0 ∓ 1·i
    Sağ tarafsız homojen çözüm: yh(x) = [ e^(0·x) ]·x(A·cosx + B·sinx) = A·cosx + B·sinx....(0)
    Sağ taraflı özel (particular) çözüm: yp(x) = (e^x)(ax + b)cos2x + (e^x)(cx + d)sin2x....(I)

    y' = (e^x)(ax + b)cos2x + a(e^x)cos2x - 2(e^x)(ax + b)sin2x + (e^x)(cx + d)sin2x + c(e^x)sin2x + 2(e^x)(cx + d)cos2x
    y' = [ (e^x)(ax + b) + a(e^x) + 2(e^x)(cx + d) ]cos2x + [ -2(e^x)(ax + b) + (e^x)(cx + d) + c(e^x) ]sin2x

    y'' = [ (e^x)(ax + b) + a(e^x) + a(e^x) + 2(e^x)(cx + d) + 2c(e^x) ]cos2x - 2[ (e^x)(ax + b) + a(e^x) + 2(e^x)(cx + d) ]sin2x +
    [ -2(e^x)(ax + b) - 2a(e^x) + (e^x)(cx + d) + c(e^x) + c(e^x) ]sin2x + 2[ -2(e^x)(ax + b) + (e^x)(cx + d) + c(e^x) ]cos2x

    y'' = [ (e^x)(ax + b) + 2a(e^x) + 2(e^x)(cx + d) + 2c(e^x) - 4(e^x)(ax + b) + 2(e^x)(cx + d) + 2c(e^x) ]cos2x +
    [ -2(e^x)(ax + b) - 2a(e^x) - 4(e^x)(cx + d) - 2(e^x)(ax + b) - 2a(e^x) + (e^x)(cx + d) + 2c(e^x) ]sin2x

    y'' = [ -3(e^x)(ax + b) + 4(e^x)(cx + d) + 2a(e^x) + 4c(e^x) ]cos2x +
    [ -4(e^x)(ax + b) - 4a(e^x) - 3(e^x)(cx + d) + 2c(e^x) ]sin2x....(II)

    (II) ve (I) denklemdeki yerlerine sırasıyla yazılırsa;
    [ -3(e^x)(ax + b) + 4(e^x)(cx + d) + 2a(e^x) + 4c(e^x) ]cos2x +
    [ -4(e^x)(ax + b) - 4a(e^x) - 3(e^x)(cx + d) + 2c(e^x) ]sin2x +
    (e^x)(ax + b)cos2x + (e^x)(cx + d)sin2x = x(e^x)cos2x

    [ -3(e^x)(ax + b) + 4(e^x)(cx + d) + 2a(e^x) + 4c(e^x) + (e^x)(ax + b) ]cos2x +
    [ -4(e^x)(ax + b) - 4a(e^x) - 3(e^x)(cx + d) + 2c(e^x) + (e^x)(cx + d) ]sin2x = x(e^x)cos2x

    [ -2(e^x)(ax + b) + 4(e^x)(cx + d) + 2a(e^x) + 4c(e^x) ]cos2x +
    [ -4(e^x)(ax + b) - 4a(e^x) - 2(e^x)(cx + d) + 2c(e^x) ] = x(e^x)cos2x

    [ -2(ax + b) + 4(cx + d) + 2a + 4c ]·cos2x + [ -4(ax + b) - 4a -2(cx + d) + 2c ]·sin2x = x·cos2x eşitliğinde Belirsiz Katsayılar Kuralı ile;

    -2(ax + b) + 4(cx + d) + 2a + 4c = x
    -4(ax + b) - 4a - 2(cx + d) + 2c = 0

    (-2a + 4c)x + (2a - 2b + 4c + 4d) = x
    (-4a - 2c)x - 4a - 4b + 2c - 2d = 0

    -2a + 4c = 1....(III)
    2a - 2b + 4c + 4d = 0....(IV)
    -4a - 2c = 0....(V)
    -4a - 4b + 2c - 2d = 0....(VI)
    (III), (IV), (V), (VI) eşitliklerinden oluşan dört bilinmeyenli sistem önce (III) ve (V), sonra da (IV) ve (VI) olmak üzere çözülürse;
    (ara işlemler ilgilenen öğrencilere ödev)

    a = -1 / 10
    b = 11 / 50
    c = 1 / 5
    d = -1 / 25

    Bu katsayılarla (I) özel çözümü: yp(x) = (e^x)·(-x / 10 + 11 / 50)·cos2x + (e^x)·(x / 5 - 1 / 25)·sin2x...(VII)

    (0) ve (VII) toplanarak Tam Genel Çözüm: y(x) = yh(x) + yp(x)

    y(x) = A·cosx + B·sinx + (e^x)·(-x / 10 + 11 / 50)·cos2x + (e^x)·(x / 5 - 1 / 25)·sin2x olarak WA'nın yukarıda verdiği sonuç
    (A = C1, B = C2) bulunmuş olur ve bu çözüm de sağ tarafı böylesi acımasız yapılardaki denklemler için bence en kolay olandır.
Benzer Konular: Diferansiyel Denklemler
Forum Başlık Tarih
Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları Tam Diferansiyel Tip Denklemler 19 Temmuz 2026
Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları Diferansiyel Denklemlerin Sayısal Çözümünde Euler Yöntemi - Programlama 6 Mart 2026
Limit ve Süreklilik,Türev,İntegral Diferansiyel Denklemlerde Başlangıç Şartları-Laplace Dönüşümü-Noktanın Analitiği ve Türev 7 Eylül 2024
Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları 1. Mertebe Lineer Diferansiyel Denklemlerde İntegrasyon Çarpanıyla ve Laplace Dönüşümüyle Çözüm 4 Ağustos 2024
Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları Diferansiyel Denklemler Ders Notları - İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi 29 Haziran 2023

Sayfayı Paylaş