Soru Diferansiyel Denklemler (4 Soru, Üçü Çözüldü, Biri Çözülemedi) )

Konusu 'Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları' forumundadır ve Aysu genç tarafından 27 Ocak 2021 başlatılmıştır.

Yüklüyor...
  1. Aysu genç

    Aysu genç Yeni Üye

    Mesajlar:
    2
    Beğenileri:
    1
    Cinsiyet:
    Bayan
    Son düzenleme: 27 Ocak 2021

  2. Benzer Konular: Diferansiyel Denklemler
    Forum Başlık Tarih
    Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları Tam Diferansiyel Tip Denklemler 19 Temmuz 2026
    Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları Diferansiyel Denklemlerin Sayısal Çözümünde Euler Yöntemi - Programlama 6 Mart 2026
    Limit ve Süreklilik,Türev,İntegral Diferansiyel Denklemlerde Başlangıç Şartları-Laplace Dönüşümü-Noktanın Analitiği ve Türev 7 Eylül 2024
    Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları 1. Mertebe Lineer Diferansiyel Denklemlerde İntegrasyon Çarpanıyla ve Laplace Dönüşümüyle Çözüm 4 Ağustos 2024
    Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları Diferansiyel Denklemler Ders Notları - İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi 29 Haziran 2023

  3. Honore

    Honore Yönetici Yönetici

    Mesajlar:
    11.489
    Beğenileri:
    652
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Müh. (Elk./Bilg.)
    Soru - 1
    y''' + 4y'' + 14y' + 20y = 0, y(0) = 0, y'(0) = 8, y''(0) = -6


    r^3 + 4r^2 + 14r + 20 = 0
    (r + 2)(r^2 + 2r + 10) = 0
    r1 = -2, r2 = -1 - 3i, r3 = -1 + 3i
    y(x) = C1·e^(-2x) + [ e^(-x) ]·(C2·cos3x + C3·sin3x)....(I)
    y'(x) = -2C1·e^(-2x) - 3C2·[ e^(-x) ]·sin(3x) - C2·e^(-x)·cos(3x) - C3·[ e^(-x) ]·sin(3x) + 3C3·[ e^(-x) ]·cos(3x)....(II)
    y''(x) = 4C1·e^(-2x) + [ e^(-x) ]·{ C2·[ 6sin(3x) - 8cos(3x) ] + C3·[ -8sin(3x) - 6cos(3x) ] }....(III)
    (I) eşitliğinden y(0) = 0 = C1 + C2....(IV)
    (II) eşitliğinden y'(0) = 8 = -2C1 - C2 + 3C3....(V)
    (III) eşitliğinden y''(0) = -6 = 4C1 - 8C2 - 6C3....(VI)
    (IV), (V), (VI) denklemlerinden oluşan üç bilinmeyenli denklem sistemi çözülerek C1 = 1, C2 = -1, C3 = 3 katsayıları (I) denklemindeki yerlerine konulup;
    y(x) = e^(-2x) + [ e^(-x) ]·(3sin3x - cos3x)

    WolframAlpha Kontrolu:
    https://www.wolframalpha.com/input/?i=y''' + 4y'' + 14y' + 20y = 0, y(0) = 0, y'(0) = 8, y''(0) = -6
    ---
    Soru - 2
    Bunu soran hoca otursun kendi uğraşsın ve en kısa zamanda da iyi bir psikiyatri uzmanına muayene olsun. Hiç şaka yapmıyorum.
    ---
    Soru - 3
    y'' - 2y' - 3y = x·e^(2x) + x·e^(-x)


    r^2 - 2r - 3 = 0
    (r - 3)(r + 1) = 0
    r1 = 3, r2 = -1
    Homojen Çözüm: yh(x) = C1·e^(3x) + C2·e^(-x)
    Birinci Özel Çözüm: yö1(x) = (ax + b)·e^(2x)
    y' = a·e^(2x) + 2(ax + b)·e^(2x) = [ e^(2x) ]·(2ax + a + 2b)
    y'' = [ 4e^(2x) ]·(ax + a + b)
    [ 4e^(2x) ]·(ax + a + b) - 2[ e^(2x) ]·(2ax + a + 2b) - 3(ax + b)·e^(2x) = x·e^(2x)
    4(ax + a + b) - 2(2ax + a + 2b) - 3(ax + b) = x
    -3ax + 2a - 3b = x
    -3a = 1 ⇒ a = -1 / 3
    2a - 3b = 0 ⇒ b = 2a / 3 = -2 / 9
    yö1(x) = (-x / 3 - 2 / 9)·e^(2x)
    r2 = -1 bir katlı kökü x·e^(-x) ifadesindeki üstel fonksiyonda olduğu için;
    yö2(x) = (x^1)·(ax + b)·[ e^(-x) ] = (ax^2 + bx)·[ e^(-x) ]
    y' = -a·[ e^(-x) ]·x^2 + 2a·x·[ e^(-x) ] - b·x·[ e^(-x) ] + b·[ e^(-x) ]
    y' = -a·[ e^(-x) ]·x^2 + (2a - b)·x·[ e^(-x) ] + b·e^(-x)
    y'' = a·[ e^(-x) ]·x^2 - 4a·x·[ e^(-x) ] + 2a·[ e^(-x) ] + bx·[ e^(-x) ] - 2b·[ e^(-x) ]
    Türev fonksiyonları denklemdeki yerlerine yazılıp [ e^(-x) ] terimleri sadeleştirilirse;
    ax^2 - 4ax + 2a + bx - 2b + 2ax^2 - 4ax + 2bx - 2b - 3(ax^2 + bx) = x
    (-8a + b + 2b - 3b)x + 2a - 2b - 2b = x
    -8ax + 2a - 4b = x
    -8a = 1 ⇒ a = -1 / 8
    2a - 4b = 0 ⇒ b = a / 2 = -1 / 16
    yö2(x) = (-x^2 / 8 - x / 16)·[ e^(-x) ]
    y(x) = yh(x) + yö1(x) + yö2(x)
    y(x) = C1·[ e^(3x) ] + C2·[ e^(-x) ] - (x / 3 + 2 / 9)·[ e^(2x) ] - (x^2 / 8 + x / 16)·[ e^(-x) ]

    WolframAlpha Kontrolu:
    https://www.wolframalpha.com/input/?i=y'' - 2y' - 3y = x·e^(2x) + x·e^(-x)
    ---
    Soru - 4
    y'' - 2y' + y = (e^x) / (x^2) diferansiyel denkleminin Lagrange Sabitin Değişimi (Variation of Parameters) Yöntemi ile çözümü:


    r^2 - 2r + 1 = 0 ⇒ (r - 1)^2 = 0 ⇒ r1 = r2 = 1 iki katlı kök
    yh(x) = (e^x)·(C1 + C2·x)....(I)
    y' = (e^x)(C1 + C2·x) + C2·(e^x) + (e^x)·(C1' + C2'·x)
    Birinci bütünler şart C1' + C2'·x = 0....(II)
    y' = (e^x)(C1 + C2 + C2·x)....(III)
    y'' = (e^x)(C1 + C2 + C2·x) + C2·(e^x) + (e^x)(C1' + C2' + C2'·x)....(IV)
    (IV), (III), (I) eşitlikleri denklemdeki yerlerine yazılıp;
    (e^x)(C1 + C2 + C2·x) + C2·(e^x) + (e^x)(C1' + C2' + C2'·x) - 2(e^x)(C1 + C2 + C2·x) + (e^x)·(C1 + C2·x) = (e^x) / (x^2)
    C1 + C2 + C2·x + C2 + C1' + C2' + C2'·x - 2C1 - 2C2 - 2C2·x + C1 + C2·x = 1 / x^2
    C1' + C2' + C2'·x = 1 / x^2
    C1' + (1 + x)·C2' = 1 / x^2....(V)
    (II) ve (V) denklemleri taraf tarafa çıkarılıp;
    C2' = 1 / x^2....(VI) ⇒ C2 = -1 / x + K2....(VII)
    (VI) eşitliği (II) denkleminde kullanılarak C1' + (1 / x^2)·x = 0 ⇒ C1' = -1 / x ⇒ C1 = -lnx + K1....(VIII)
    (VII) ve (VIII) katsayıları (I) denklemine götürülerek genel çözüm;
    y(x) = (e^x)·[ -lnx + K1 + (-1 / x + K2)·x ]
    y(x) = (e^x)·(-lnx + K1 - 1 + K2·x)
    y(x) = (e^x)·[ -ln(x) + A + B·x ]

    WolframAlpha Kontrolu:
    https://www.wolframalpha.com/input/?i=y'' - 2y' + y = (e^x) / (x^2)
    ---
    Rica ederim. İyi çalışmalar.
    Not: Herhangi bir öğretmenlik niteliğim yok, amatörce ilgileniyorum.
    Son düzenleme: 27 Ocak 2021
    Aysu genç bunu beğendi.
  4. Aysu genç

    Aysu genç Yeni Üye

    Mesajlar:
    2
    Beğenileri:
    1
    Cinsiyet:
    Bayan
    Teşekkürler hocam
    Honore bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş