Çözüldü Diferansiyel Denklemler (6 Soru) (Biri çözülemedi)

Konusu 'Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları' forumundadır ve gokhanbicakci tarafından 9 Eylül 2017 başlatılmıştır.

Yüklüyor...
  1. gokhanbicakci

    gokhanbicakci Yeni Üye

    Mesajlar:
    1
    Beğenileri:
    0
    Cinsiyet:
    Bay
    21556829_10212845519567137_861687325_o.jpg

    Yardımcı olursanız çok sevinirim gerçekten,kimsem yok yardımcı olacak
    Son düzenleme: 9 Eylül 2017

  2. Benzer Konular: Diferansiyel Denklemler
    Forum Başlık Tarih
    Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları Tam Diferansiyel Tip Denklemler 19 Temmuz 2026
    Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları Diferansiyel Denklemlerin Sayısal Çözümünde Euler Yöntemi - Programlama 6 Mart 2026
    Limit ve Süreklilik,Türev,İntegral Diferansiyel Denklemlerde Başlangıç Şartları-Laplace Dönüşümü-Noktanın Analitiği ve Türev 7 Eylül 2024
    Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları 1. Mertebe Lineer Diferansiyel Denklemlerde İntegrasyon Çarpanıyla ve Laplace Dönüşümüyle Çözüm 4 Ağustos 2024
    Akademik Soru Çözümleri ve Kaynakları Diferansiyel Denklemler Ders Notları - İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi 29 Haziran 2023

  3. Honore

    Honore Yönetici Yönetici

    Mesajlar:
    11.489
    Beğenileri:
    652
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Müh. (Elk./Bilg.)
    SORU-1
    Sabitin Değişimi (Variation of Parameters) yöntemi uygulanabilir ve karakteristik denklemden r^2 - 8r + 16 = (r - 4)^2 = 0 ⇒ r = 4 (iki katlı kök) bulunur.

    Genel çözüm:
    y = (c1 + c2·x)·e^(-4x)....(I) ⇒ y ' = (c1' + c2'·x + c2)·e^(-4x) - 4(c1 + c2·x)·e^(-4x)....(II) ve buradan bütünler şart
    (Prof. Ahmet A. Karadeniz'in tanımıdır) olarak; c1' + c2'·x = 0....(III)

    (III) eşitliğine göre (II) numaralı birinci türev fonksiyonu düzenlenirse y ' = [ e^(-4x) ]·(c2 - 4c1 - 4c2·x)....(IV)

    (IV) eşitliğinden ikinci türev de y '' = [ -4e^(-4x) ]·(c2 - 4c1 - 4c2·x) + [ e^(-4x) ]·(c2' - 4c1' - 4c2'·x - 4c2) ve düzenlenirse;

    y '' = [ e^(-4x) ]·(c2' - 4c1' - 4c2'·x - 4c2 - 4c2 + 16c1 + 16c2·x)

    y'' = [ e^(-4x) ]·(-4c1' - 4c2'·x + c2' - 8c2 + 16c1 + 16c2·x)....(V)

    (I), (IV), (V) eşitlikleri problemdeki denklemde yerlerine yazılırsa;

    [ e^(-4x) ]·(-4c1' - 4c2'·x + c2' - 8c2 + 16c1 + 16c2·x) + 8[ e^(-4x) ]·(c2 - 4c1 - 4c2·x) + 16[ e^(-4x) ]·(c1 + c2·x) = (x^4)·e^(-4x) + e^(2x) ve iki taraf e^(-4x) ile bölünerek düzenlenirse;

    -4c1' - 4c2'·x + c2' - 8c2 + 16c1 + 16c2·x + 8c2 - 32c1 - 32c2·x + 16c1 + 16c2·x = x^4 + e^(6x) ve sadeleştirmeler yapılırs;

    -4c1' - 4c2'·x + c2' = x^4 + e^(6x)....(VI)

    (III) denklemi 4 ile çarpılıp (VI) denklemiyle beraber taraf tarafa toplanırsa;

    4c1' + 4c2'·x = 0

    -4c1' - c2'(4x - 1) = x^4 + e^(6x)

    c2' = x^4 + e^(6x)....(VII) ⇒ c2 = x^5 / 5 + e^(6x) / 6 + K2....(VIII)

    (VII) değeri (III) eşitliğinde yerine yazılırsa c1' + [ x^4 + e^(6x) ]·x = 0 ⇒ c1' = -x^5 - xe^(6x) ve integral alınarak (ikinci terim için kısmi integrasyon uygulanır);

    c1 = -x^6 / 6 - (x / 6)e^(6x) + e^(5x) / 36 + K1....(IX)

    (VIII) ve (IX) eşitlikleri (I) ifadesinde yerlerine yazılırlarsa;

    y = { -x^6 / 6 - (x / 6)e^(6x) + e^(6x) / 36 + K1 + [ x^5 / 5 + e^(6x) / 6 + K2 ]·x }·e^(-4x) olup parantez açılırsa;

    y = -(x^6 / 6)·e^(-4x) - (x / 6)·e^(2x) + e^(2x) / 36 + K1·e^(-4x) + (x^6 / 5)·e^(-4x) + (x / 6)·e^(2x) + K2·x·e^(-4x) ve sadeleştirilip kesir toplamalarıyla düzenlenirse;

    y = (K1 + K2·x)·e^(-4x) + (x^6 / 30)·e^(-4x) + e^(2x) / 36

    WolframAlpha Kontrolu: http://www.wolframalpha.com/input/?i=y''+8y'+16y=(x^4)e^(-4x)+e^(2x)
    ---
    SORU-2
    Bence soruda bir hata var çünkü y = ux dönüşümüyle bu haline göre çözüme gidildiğinde elemanter işlemlerle yapılamayan bir integral, ∫2du / (2u^3 + 6u - 1), ortaya çıkıyor ve zaten WolframAlpha da sorunun bu haline ait çözümü karmakarışık veriyor: http://www.wolframalpha.com/input/?i=(2xy-x^2)dx+(2y^2+4x^2)dy=0
    Soruyu veren hocaya veya başka forumlara sorulması iyi olur. Lisans düzeyinde bir çözümü varsa ben de öğrenmek isterim.
    Not: Eğer 4x^2 yerine x^2 olsaydı çözüm hem y = ux dönüşümüyle homojen denklem olarak, hem de bu durumda tam diferansiyel olduğu için yine kolayca çözülebiliyor.
    ---
    SORU-3
    ℒ[y''] - 8ℒ[y'] + 15ℒ[y] = ℒ[9te^(-2t)]

    (s^2)·Y(s) - s·y(0) - y'(0) - 8[s·Y(s) - y(0) ] + 15Y(s) = 9 / (s + 2)^2 ve başlangıç değerleri burada yerlerine yazılırlarsa;

    (s^2)·Y(s) - 5s - 10 - 8s·Y(s) + 8·5 + 15Y(s) = 9 / (s + 2)^2

    Y(s) = 9 / { [ (s + 2)^2 ]·(s - 3)·(s - 5) } + (5s - 30) / [ (s - 3) (s - 5) ] olup sağ taraf basit rasyonel kesirlere ayrılırsa;

    Y(s) = 9 / { [ (s + 2)^2 ]·(s - 3)·(s - 5) } + (5s - 30) / [ (s - 3) (s - 5) ] ≡ A / (s + 2)^2 + B / (s + 2) + C / (s - 3) + D / 9(s - 5)....(I)

    9 + [ (s + 2)^2 ]·(5s - 30) ≡ A(s^2 - 8s + 15) + B(s + 2)(s^2 - 8s + 15) + C(s^2 + 4s + 4)(s - 5) + D(s^2 + 4s + 4)(s - 3)

    9 + (s^2 + 4s + 4)(5s - 30) ≡ As^2 - 8A·s + 15A + B(s^3 - 8s^2 + 15S + 2s^2 - 16s + 30) + C(s^3 - 5s^2 + 4s^2 - 20s + 4s - 20) + D(s^3 - 3s^2 + 4s^2 - 12s + 4s - 12)

    5s^3 - 10s^2 - 100s - 111 ≡ As^2 - 8A·s + 15A + B·s^3 - 6B·s^2 - B·s + 30B + C·s^3 - C·s^2 - 16C·s - 20C + D·s^3 + D·s^2 - 8D·s - 12D

    5s^3 - 10s^2 - 100s - 111 ≡ (B + C + D)·s^3 + (A - 6B - C + D)·s^2 + (-8A - B - 16C - 8D)·s + 15A + 30B - 20C - 12D ve Belirsiz Katsayılar Kuralı (Undetermined

    B + C + D = 5....(1)
    A - 6B - C + D = -10....(2)
    -8A - B - 16C - 8D = -100....(3)
    15A + 30B - 20C - 12D = -111....(4)

    1, 2, 3, 4 numaralı denklemler çözülürse;

    A = 9 / 35
    B = 108 / 1225
    C = 183 / 25
    D = -118 / 49

    (I) ifadesinden ters Laplace dönüşümüyle;

    y(t) = (9 / 35)te^(-2t) + (108 / 1225)e^(-2t) + (183 / 25)e^(3t) - (118 / 49)e^(5t) ve payda eşitlenerek düzenlenirse;

    y(t) = [ e^(-2t) ]·[315t + 8967e^(5t) - 2950e^(7t) + 108] / 1225

    WolframAlpha Kontrolu: http://www.wolframalpha.com/input/?i=y''-8y'+15y=9t(e^(-2t)),y(0)=5,y'(0)=10
    ---
    SORU-4


    (s + 5) / [ s(s + 2)(s + 1) ] ≡ A / s + B / (s + 2) + C / (s + 1)....(I)

    (s + 5) / [ s(s + 2)(s + 1) ] ≡ [ A(s^2 + 3s + 2) + B(s^2 + s) + C(s^2 + 2s) ] / [ s(s + 2)(s + 1) ]

    s + 5 ≡ (A + B + C)s^2 + (3A + B + 2c)s + 2A

    A + B + C = 0....(1)
    3A + B + 2C = 1....(2)
    2A = 5....(3)

    1, 2, 3 numaralı denklemlerden A = 5 / 2, B = 3 / 2, C = -4 bulunup (I) eşitliğinde yerlerine yazılarak ters Laplace dönüşümüyle;



    WolframAlpha Kontrolu: http://www.wolframalpha.com/input/?i=inverse laplace((s+5)/(s^3+3s^2+2s))=?
    ---
    SORU-5
    Köklere göre karakteristik denklemi [ (r - 2)^4 ]·[ (r + 5)^2 ]·(r - 3)·(r - 3 - 4i)·(r - 3 + 4i) olan dokuzuncu mertebeden lineer ve sabit katsayılı diferansiyel denklemin ikinci tarafsız genel çözümü;

    y = (c1 + c2·x + c3·x^2 + c4·x^3)·e^(2x) + (c5 + c6·x)·e^(-5x) + [ e^(3x) ]·(c7 + c8·cos4x + c9·sin4x)
    ---
    SORU-6
    (∂ / ∂x)[ (x^2)y + 3y - 1 ] = 2xy

    (∂ / ∂y)[ x(y^2) - 3 ] = 2xy

    Bu nedenle Tam (Exact) Diferansiyel denklem olup u(x, y) = c gibi bir genel çözümü olduğundan;

    M(x, y) = ∂u / ∂x = x(y^2) - 3 ⇒ u(x, y) = (x^2)(y^2) / 2 - 3x + F(y)....(I)

    ∂u / ∂y = (x^2)y + F '(y) = (x^2)y + 3y - 1 = N(x, y) ⇒ F '(y) = 3y - 1 ⇒ F(y) = 3y^2 / 2 - y + K....(II)

    (II) değeri (I) eşitliğinde yerine yazılırsa; u(x, y) = (x^2)(y^2) / 2 - 3x + 3y^2 / 2 - y + K = c ve buradan da;

    (x^2)(y^2) / 2 - 3x + 3y^2 / 2 - y = c1 ve düzenlenirse (xy)^2 - 6x + 3y^2 - 2y = c1 olur veya y(x) bulunacak şekilde ikinci derece denklem halinde düzenlenirse;

    (x^2 + 3)y^2 - 2y - (6x + c1) = 0

    y = { 1 ∓ [ 1 + (c1 + 6x)(x^2 + 3) ]^0,5 } / (x^2 + 3)

    y = [ 1 ∓ (1 + c1·x^2 + 3c1 + 6x^3 + 18x)^0,5 ] / (x^2 + 3)

    y = { 1 ∓ [c1·(x^2 + 3) + 6x(x^2 + 3) + 1]^0,5 } / (x^2 + 3)

    WolframAlpha Kontrolu: http://www.wolframalpha.com/input/?i=((x)y^2-3)dx+((x^2)y+3y-1)dy=0
    ---
    Soruların yedeği: https://i.ibb.co/hZy1ktQ/dif-denklemler.jpg

Sayfayı Paylaş