Çözüldü Dinamiğin İkinci Yasası - Kinematik - Türev ve İntegral

Konusu 'Zor Sorular (Akademik Problemler Hariç)' forumundadır ve Honore tarafından 18 Ağustos 2026 21:02 başlatılmıştır.

Yüklüyor...
  1. Honore

    Honore Yönetici Yönetici

    Mesajlar:
    11.357
    Beğenileri:
    652
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Müh. (Elk./Bilg.)
    University of Akron'dan çözümlü bir problemin (metrik sistemde) fen lisesi klasik sınavı (hesap makinesi kullanımı serbest) için biraz zorlaştırılmış uyarlaması:

    Dinamik için Newton'un belirlediği ikinci yasa kapsamında ve SI Birimler sisteminde;
    Zaman: t (saniye, s)
    Kütle: m (kg)
    İvme: a (metre / s^2)
    Kuvvet: F (Newton)
    ΣF = m·a
    Hız: v (metre / saniye)
    Hava direnci veya su akıntısı vb. nedeniyle sürtünmeden Kaynaklanan bir orantı sabiti: k (kg / s)
    Harekete ilişkin genel diferansiyel denklem de m·(dv / dt) = F - k·v şeklinde yazılır.
    Bu bilgilere göre;
    1 Tonluk teknenin iskeleden doğrusal yönde harekete başlayıp akıntı nedeniyle oluşan ve saniyede 100 kg'lık sabit bir dirence karşı hızlanmasını sağlayan motorunun itme kapasitesi 5 tonsa, 2 saniye sonraki hızıyla iskeleden ne kadar uzakta olduğunu ve hızını bularak uzaklığının hızına bağlı fonksiyonunu yazınız.


    1000·v '(t) = 5000 - 100·v(t)
    dv / dt = -v / 10 + 5
    dv / (5 - v / 10) = dt....(I)
    u = 5 - v / 10....(II)
    v = 50 - 10u ⇒ u(t) = 5 - v(t) / 10....(III)
    dv = -10du....(IV)
    (II) ve (IV) eşitlikleri (I) denklemindeki yerlerine konulup -10du / u = dt
    -10ln(u) = t + C1
    ln(u) = -t / 10 - C1 / 10
    u(t) = e^(-t / 10)·e^(-C1 / 10)
    u(t) = C2·e^(-t / 10) eşitliğinde (III) bağıntısı kullanılınca 5 - v(t) / 10 = C2·e^(-t / 10)
    v(t) = 50 - 10C2·e^(-t / 10)
    v(t) = 50 - C·e^(-t / 10)....(V) genel hız denklemi bulunur ve t = 0 için (V) eşitliğinden,
    v(0) = 0 = 50 - C ⇒ C = 50 ⇒ v(t) = 50·[ 1 - e^(-t / 10) ]....(VI) özel çözümü yazılır.
    İskeleden uzaklığın (Distance) zamana bağlı fonksiyonu: D(t) = ∫ v(t) dt
    D(t) = ∫ 50·[ 1 - e^(-t / 10) ] dt
    D(t) = 50·[ t + 10·e^(-t / 10) ] + C3 ve t = 0 anında tekne iskeleye bağlı, yani uzaklığı 0, olduğundan,
    D(0) = 0 = 50·(0 + 10·1) + C3 ⇒ C3 = -500 ve uzaklık denkleminin özel çözümü,
    D(t) = 50·[ t + 10·e^(-t / 10) ] - 500....(VII)
    Teknenin harekete başlamasından 2 saniye sonra,
    Hızı (VI) denkleminden v(2) = 50·[ 1 - e^(-1 / 5) ] m / s, (≈ 9,063... m / s),
    İskeleden Uzaklığı (VII) denkleminden D(2) = 50·[ 2 + 10·e^(-1 / 5) ] - 500 = 500·e^(-1 / 5) - 400 m, (≈9,365... m)
    (VI) eşitliğinden e^(-t / 10) = 1 - v(t) / 50....(VIII)
    (VIII) eşitliği (VII) denkleminde kullanılırsa D(t) = 50·{ t + 10·[ 1 - v(t) / 50 ] } - 500
    D(t) = 50·t + 500 - 10·v(t) - 500
    D(t) = 50·t - 10·v(t)....(IX)

    Not: t = 2 saniye için v(2) ≈ 9,063 m / s olduğundan D(2) ≈ 50·2 - 10·9,063 ≈ 9,37 metre olduğu bu fonksiyonla da bulunabilmektedir.

    Sorunun Aslı ve Çözüm Açıklaması:
    [​IMG]
    https://i.ibb.co/C3z9kXkS/UAkron.png
    https://wetalldid.wordpress.com/wp-...000-differential-equations-curtis-clemons.pdf
    (Son sorunun a ve b şıkları)

  2. Benzer Konular: Dinamiğin İkinci
    Forum Başlık Tarih
    FİZİK Sıvılarda Boşalma Oranı (Debi) - Akışkanlar Dinamiğinde Bernoulli Prensibi 14 Eylül 2023
    Limit ve Süreklilik,Türev,İntegral Türevin Geometrik Anlamı - Doğrunun Analitiği - İkinci Derece Denklem - İntegral 12 Ağustos 2026
    Hareket, Hız, Yüzde, Faiz, Sayısal Yetenek Problemleri ve Genel Kavramlar Yüzde Probleminin İkinci Derece Denklemde Çarpanlara Ayırmayla Çözümü 7 Ağustos 2026
    Ivır Zıvır Sorular - Sohbet (Trivial Questions - Chat) Pisagor Teoremi - İkinci Derece Denklem - Çarpanlara Ayırma - Üçgende Alan 25 Temmuz 2026
    Ivır Zıvır Sorular - Sohbet (Trivial Questions - Chat) İkinci Derece Bir Bilinmeyenli Denklem 22 Temmuz 2026

Sayfayı Paylaş