Çözüldü Trigonometrik İntegralde Değişken Dönüşümleri - Pisagor Teoremi

Konusu 'Limit ve Süreklilik,Türev,İntegral' forumundadır ve Honore tarafından 23 Haziran 2025 başlatılmıştır.

Yüklüyor...
  1. Honore

    Honore Yönetici Yönetici

    Mesajlar:
    11.442
    Beğenileri:
    652
    Cinsiyet:
    Bay
    Meslek:
    Müh. (Elk./Bilg.)
    İnternette arama yapma zahmetine bile katlanamayan ve Facebook gruplarında kimliğini de gösteremeyen ödleklerden birinin sorusu:

    ∫ dx / [ 1 - sin(x) ] = ?

    https://www.facebook.com/photo/?fbid=2436902843357705&set=g.292914657582511

    Çözüm - 1:
    [​IMG]
    https://i.ibb.co/ZpyxMBbw/z-m1.png
    https://www.doubtnut.com/qna/42118448

    Çözüm - 2:
    tan(x / 2) = u....(I) ⇒ (1 / 2){ 1 + [ tan(x / 2) ]^2 }dx = du ⇒ dx = 2du / (1 + u^2)....(II)
    (I) eşitliğine göre Pisagor Teoremi gereğince,
    sin(x / 2) = u / [ (1 + u^2)^0,5 ]....(III), cos(x / 2) = 1 / [ (1 + u^2)^0,5 ]....(IV)
    sin(x) = 2·sin(x / 2)·cos(x / 2) olduğundan (III) ve (IV) dönüşümleriyle sin(x) = 2u / (1 + u^2)....(V)
    (II) ve (V) eşitliklerine bağlı olarak integralin yeni durumu ∫ [ 2du / (1 + u^2) ] / [ 1 - 2u / (1 + u^2) ] =
    ∫ 2du / (u - 1)^2....(VI) integralinin çözümü için u - 1 = t....(VII) ⇒ du = dt....(VIII) dönüşümleriyle,
    ∫ 2dt / t^2 = -2 / t + c1 ve (VII) ve (VIII)'den u değişkenine geri dönülerek,
    2 / (1 - u) + c1 ve (I)'den x değişkenine geçilince,
    2 / [ 1 - tan(x / 2) ] + c1....(VIII)

    WolframAlpha Kontrolu:
    (VIII) Numaralı sonucun türevi alınarak,
    [​IMG]
    https://i.ibb.co/B1JtYzM/z-m-WA.png
    https://www.wolframalpha.com/input?i=(2 / [ 1 - tan(x / 2) ])'

    Not:
    (VIII) Numaralı ifadenin Çözüm - 1'deki sonuçla aynı olduğu şöyle gösterilebilir;
    2cos(x / 2) / [ cos(x / 2) - sin(x / 2) ] + c1 =
    2cos(x / 2)·[ cos(x / 2) + sin(x / 2) ] / cos(x) + c1 =
    { 2·[ cos(x / 2) ]^2 + sin(x) } / cos(x) + c1 =
    [ 1 + cos(x) + sin(x) ] / cos(x) + c1 =
    sec(x) + 1 + tan(x) + c1 =
    tan(x) + sec(x) + c.

  2. Benzer Konular: Trigonometrik İntegralde
    Forum Başlık Tarih
    Ivır Zıvır Sorular - Sohbet (Trivial Questions - Chat) Cebirsel İntegralde Gereksiz Trigonometrik Dönüşüm - Pisagor Teoremi 19 Ağustos 2026
    Ivır Zıvır Sorular - Sohbet (Trivial Questions - Chat) Cebirsel İntegralde Gereksiz Trigonometrik Dönüşüm 25 Temmuz 2026
    Ivır Zıvır Sorular - Sohbet (Trivial Questions - Chat) Trigonometrik İntegralde Gerektiğinden Uzun Çözüm Veren Dönüşüm 29 Haziran 2026
    Limit ve Süreklilik,Türev,İntegral Cebirsel İntegralde Fantezi Trigonometrik Dönüşüm - Üstel Sayılar 9 Haziran 2026
    Zor Sorular (Akademik Problemler Hariç) Belirli Trigonometrik İntegralde Değişken Dönüşümü 27 Mayıs 2026

Sayfayı Paylaş